Postanowiłem zamieścić fragmenty tekstu, zaczerpnięte z portalu „Prawo.pl”, gdyż może nie wszyscy o tym ostalemiu Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu wiedzą:

RIO: Nieodpłatne wyposażenie stanowiska pracy nauczyciela to obowiązek organu prowadzącego

[…]

Do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu wpłynął wniosek o wyjaśnienia, dotyczące zapewnienia nauczycielom przyborów, materiałów i innych środków niezbędnych do prawidłowego wykonywania przez nich obowiązków służbowych. W odpowiedzi izba przypomniała, że organ prowadzący szkołę zobowiązany jest zapewnić szkole podstawowe warunki do realizacji przez nauczyciela zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Nauczycielowi przysługuje wyposażenie jego stanowiska pracy, umożliwiające realizację dydaktyczno-wychowawczego programu nauczania (art. 29 ust. 1 i 2 Karty Nauczyciela).

Ponadto minister właściwy do spraw oświaty i wychowania (a w odniesieniu do szkół artystycznych – minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego) określa, w drodze rozporządzenia, podstawowe warunki niezbędne do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań i programów, uwzględniając konieczność realizacji przez szkoły zadań statutowych oraz realizacji przez nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych (art. 29 ust. 3 Karty Nauczyciela). W związku z tym minister edukacji w par. 3 rozporządzenia z 17 grudnia 2010 r. w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania wskazał, że nauczycielowi przysługuje nieodpłatnie wyposażenie w materiały niezbędne do wykonywania czynności wchodzących w zakres obowiązków nauczyciela, stosownie do specyfiki danej szkoły. Szczegółowy wykaz materiałów ustala dyrektor szkoły.

[…]

W nawiązaniu do wymienionych przepisów RIO uznała, że ocena wypełniania obowiązków szkoły wobec nauczyciela wymaga analizy regulacji wewnętrznych przyjętych przez dyrektorów szkół i pozostaje po stronie jednostki.

– Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu nie dokonuje w trybie udzielania wyjaśnień oceny prawnej konkretnych rozwiązań w zakresie zakupu materiałów dla nauczycieli przyjętych przez jednostki. Na organie prowadzącym szkołę oraz dyrektorze szkoły, stosownie do zakresu przypisanych im zadań i kompetencji, spoczywa obowiązek ustalenia, czy przyjęte przez dyrektora szkoły „rozwiązanie znajduje podstawę prawną i spełnia wymagania wynikające z przepisów o finansach publicznych”, w szczególności w zakresie dokonywania wydatków w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów i optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, tj. w sposób określony w art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – wskazała RIO.

Cały tekst „RIO: Nieodpłatne wyposażenie stanowiska pracy nauczyciela to obowiązek organu prowadzącego”  –  TUTAJ

Źródło:www.prawo.pl

Tydzień proponuję rozpocząć od lektury najnowszego (po 18 października) tekstu, zamieszczonego w minioną sobotę przez Jaroslawa Pytlaka na jego blogu „Wokół Szkoły”:

Silnik Ferrari w karoserii Trabanta

Muszę przyznać ze smutkiem, że niekończące się zawirowania polityczne, których kolejna eskalacja nastąpiła ostatnio wokół Trybunału Konstytucyjnego, mocno osłabiły mój zapał do zabierania głosu w tak mało ważnej kwestii, jak narodowa edukacja. Cóż z tego, że nauka widzi w niej klucz do lepszej przyszłości, skoro tu i teraz przytłaczają ją problemy najwyraźniej niepojęte nawet dla elit polskiego społeczeństwa, z klasą polityczną na czele?! Dotkliwie brakuje porozumienia w sprawie polityki edukacyjnej, dobrego pomysłu na modernizację całego systemu oraz zasobów potrzebnych do jego realizacji, gdyby taki pomysł jakimś cudem się pojawił i zyskał ponadpolityczny konsens.

Póki co musi nam wystarczyć namiastka zmiany, jaką jest szykowana w pośpiechu, z założenia bezkosztowa reforma „Kompas Jutra”. Akurat opublikowano projekty nowych podstaw programowych dla szkół ponadpodstawowych. Jako sumienny publicysta edukacyjny, pomimo wspomnianego braku zapału czuję się w obowiązku je skomentować. Z góry jednak proszę o wybaczenie, że w tym komentarzu nie będzie ognia.

x           x           x

Przeczytałem większość ogłoszonych propozycji, pomijając jedynie nieliczne niszowe przedmioty do wyboru dyrektora, którym nie wróżę specjalnego znaczenia i popularności. Z tej lektury wysnuwam wniosek, że tworzący je specjaliści uważnie wysłuchali zaleceń pomysłodawców reformy, uwzględniając modne w tym sezonie pomysły/pojęcia, takie jak sprawczość, rozmaite kompetencje, doświadczenia edukacyjne itp., które sprawnie utkano w obszernych dokumentach. Kilkakrotnie zdarzyło mi się zadumać podczas czytania. Na przykład, przy długiej niczym egipski papirus liście proponowanych lektur z języka polskiego, albo po stwierdzeniu w mojej „rodzonej” biologii braku systematycznego przeglądu świata istot żywych. Były to jednak tylko krótkie chwile zdziwienia, które kładę na karb własnego konserwatyzmu. Ponadto, jak zwykle przy każdej kolejnej reformie, rozbawiły mnie „Warunki i sposób realizacji” niemal wszystkich przedmiotów, bo gdyby potraktować je poważnie, to w oczekiwaniu na stworzenie w szkołach odpowiednich warunków zmiany programowe należałoby odłożyć do święty-nigdy. Ale to tylko takie rytualne zaklęcia, których w przeszłości nikt nie brał na serio i nie weźmie również tym razem.

Ogólnie rzecz biorąc, doceniam efekty pracy zacnego grona autorów. Jeśli nie napiszę, że stworzyli najlepsze podstawy programowe ever, to jedynie z powodu głębokiego przekonania, że takowe powstały z górą ćwierć wieku temu, w ramach reformy Handkego. Uznaję jednak, że te ogłoszone obecnie są wystarczająco dobre, nawet jeśli nie zadowolą wszystkich.

Tak pozytywna ocena z mojej strony może stanowić dysonans poznawczy dla stałych czytelników bloga „Wokół szkoły”, przyzwyczajonych, że zazwyczaj feruję opinie krytyczne i wskazuję słabe punkty komentowanych rozwiązań. Przyznam więc, że nie próbowałem zbyt głęboko i krytycznie analizować zaprezentowanych dokumentów, ponieważ moim zdaniem ich treść i forma mają w istocie niewielkie znaczenie dla przyszłości polskiej edukacji. Po części dlatego, że bardzo nisko oceniam szansę dłuższego przetrwania „Kompasu” w warunkach zawirowań politycznych. Przede wszystkim jednak z powodu braku „spinacza”, jakim dla najlepszych nawet podstaw programowych powinno być zaprojektowanie adekwatnej organizacji pracy szkoły i przygotowanie jej wdrożenia razem ze zmianami programowymi. A tego w „Kompasie Jutra” nie ma.

Pomysłodawcy reformy najwyraźniej założyli, że świetne koncepcje nauczania poszczególnych przedmiotów mocą nauczycieli spowodują cudowną przemianę placówek edukacyjnych. Żeby ułatwić synergię wysiłków pedagogicznych, wprowadzili pewne wspólne elementy, jak na przykład doświadczenia edukacyjne, czy pracę projektową. Choć to dobry kierunek, to jednocześnie o wiele za mało w stosunku do potrzeb!

Wszelkie działania praktyczne, wszelka praca zespołowa, są w dydaktyce szkolnej istnymi pożeraczami czasu. Czasochłonne metody wymagają ograniczonej liczby uczniów w klasach, a także dużej elastyczności organizacyjnej, by stworzyć i modelować czasoprzestrzeń, w której nauczyciele byliby w stanie tworzyć plany i koordynować działania, uczniowie  – dobierać się w grupy projektowe, spotykać się w celu prezentacji efektów itd. Czy muszę przekonywać, że polskie szkoły ponadpodstawowe nie spełniają obecnie tych warunków?!

Metody, jakie promuje/narzuca nowa podstawa programowa, są doskonale znane, a jeśli nie stosuje się ich powszechnie w szkołach już teraz, to bardziej ze względu na brak możliwości niż uprzedzenia nauczycieli. Bez zmian organizacyjnych szkoła z „Kompasem Jutra” pozostanie taka sama, jak szkoła Zalewskiej. Można mieć nadzieję, że niektórzy nauczyciele zdołają ku pożytkowi uczniów skorzystać z zaoferowanych pomysłów, ale liczyć, że sama nowa podstawa programowa odmieni oblicze polskiej szkoły, to zdecydowany nadmiar optymizmu. Powtarzając więc raz jeszcze słowa uznania dla autorów nowych podstaw programowych, pozostanę przy przekonaniu, że reforma programowa nie powiedzie się bez gruntownej przebudowy szkoły jako instytucji, a zarazem nie będzie w stanie sama takiej przebudowy uruchomić. Podobnie jak włożenie silnika Ferrari do karoserii Trabanta nie zmieni go w samochód wyścigowy…

x           x           x

O ile uważam, że nowe podstawy programowe nie uczynią rewolucji w szkołach ponadpodstawowych, o tyle jeden pomysł z nimi związany może przynieść sporo szkód, a co najmniej wywołać potężne zamieszanie. Mam na myśli tak zwany rok bazowy, czyli założenie, że w pierwszej klasie, przynajmniej w liceach ogólnokształcących (w kwestii techników chwilowo się pogubiłem), ma nie być rozszerzeń przedmiotowych. Powód – konieczność wyrównania poziomu uczniów, co już niemal otwartym tekstem wskazuje się jako próbę powrotu do koncepcji gimnazjum. Problem w tym, że, jak zwykle, piękne założenia i teoria wydatnie odstają od praktycznych możliwości.

W liceum, którym kieruję od jego powstania na gruzach gimnazjum, istnieje rok bazowy – uczniowie wybierają rozszerzenia dopiero w drugiej klasie. Dobry pomysł, który doskonale sprawdza się w szkole niepublicznej, posiadającej zasoby, by każdemu umożliwić swobodny wybór rozszerzeń. Jest to jednak bardzo drogie rozwiązanie, w naszym przypadku finansowane z czesnego, o czym jednak nie może być mowy w placówce publicznej. Dodatkowo, jest to rozwiązanie bardzo trudne organizacyjnie – możliwe w placówce liczącej stu uczniów, którzy świadomie wybierają tok edukacji bez określenia jej kierunku już na starcie.

Krytycy koncepcji roku bazowego słusznie wskazują, że dla części uczniów, tych o już ukierunkowanych zainteresowaniach, będzie to czas stracony. Że wyrównywanie poziomu będzie równaniem w dół, aby podciągnąć słabszych. Że wybór rozszerzeń po klasie pierwszej może być bardzo ograniczony – do tych, które szkoła jest w stanie zaoferować. Jeżeli oferta będzie podawana już przy rekrutacji, odłożenie jej w czasie o rok wywoła duże zamieszanie i wędrówki ludów – w końcu w trakcie roku bazowego zainteresowania uczniów mogą  ulec zmianie.

Nie pierwszy to raz w reformie „Kompas Jutra”, kiedy narzuca ona rozwiązanie teoretycznie dobre, bez względu na ograniczoną możliwość wprowadzenia go w praktyce. W rezultacie, jak zwykle, wszystkie kłopoty spadną na barki dyrektorów – zarówno tych zachowawczych, dobrze funkcjonujących w obecnym systemie, dezorganizując im pracę, jak i prowadzących placówki o ugruntowanym innowacyjnym modelu, którzy zostanąprzymuszeni do jego modyfikacji. Z tego powodu warto skorzystać z możliwości, jaką stwarza debata publiczna na temat podstaw programowych, by nie tylko zgłaszać uwagi szczegółowe, ale także lobbować całościowo za odejściem od koncepcji roku bazowego jako rozwiązania obowiązującego wszystkie szkoły. Ten obszar doskonale nadaje się do tworzenia autonomicznych rozwiązań w poszczególnych placówkach.

Tylko inwestując w autonomię zespołów pedagogicznych mamy szansę zastąpić wysłużonego Trabanta jakimś nowszym

Źródło: www.wokolszkoly.edu.pl/blog/

Kto naprawdę wspiera ósmoklasistów w wyborze dalszej nauki: system czy konkretni nauczyciele?

Przeglądając tematykę materiałów jakie w mijającym tygodniu zamieszczałem na  na OE, wybrałem ten, w którym udostępniłem fragmenty tekstu opublikowanego na portalu „Strefa Edukacji”  gdzie omówiono treść wykładu  Pawła Głębockiego„Czy szkoła wie, dokąd idą jej uczniowie?”, wygłoszonego podczas XX Kongresu Zarządzania Oświatą w Zakopanem. Już wtedy jego treść wywołała u mnie potrzebę podjęcia tej problematyki w najbliższym moim refleksyjnym eseju –  co niniejszym czynię.

Zacznę od zacytowania fragmentu tamtego tekstu, który zainicjował strumień moich refleksji:

„Szkoła doskonale dokumentuje przeszłość ucznia, niekoniecznie jednak ma wyobrażenia o tym, jak uczeń mógłby czy chciałby kształtować swoją przyszłość. Oceny, dyplomy, aktywności rzadko składają się na całościowy obraz poszczególnego ucznia, uwzględniający jego potencjał.”

No właśnie! Testy, oceny semestralne i końcoworoczne, a na koniec egzamin ósmoklasisty. I od zdobytych punktów tak naprawdę zależy do jakiej szkoły trafi absolwent szkoły podstawowej. A o wszystkim decyduje system rekrutacji elektronicznej – najczęściej jest to „Nabór VULCAN l”. A jedyne co od ucznia zależy, to zapisanie tam swoich propozycji w jakiej szkole chciałby kontynuować naukę: na pierwszym miejscu, na której zależy mu najbardziej  (tzw. szkoła pierwszego wyboru), a później te, które traktuje jako rezerwowe..

Algorytm analizuje wniosek ucznia po kolei – zaczynając od pozycji nr 1. Jeśli uczeń ma wystarczająco dużo punktów, by zmieścić się w limicie miejsc danej klasy, system go tam kwalifikuje. Jeśli punktów jest za mało, system automatycznie sprawdza pozycję nr 2, potem nr 3 i kolejne, aż znajdzie klasę, w której uczeń wygrywa konkurencję punktową z innymi.

A gdzie w tym wszystkim uzdolnienia ucznia, jego zainteresowania, często wręcz pasje? Bo one nie muszą iść w parze z szóstkami czy piątkami, rejestrowanymi w e-dzienniku. A zdarza się, że zanim taki ósmoklasista wpadnie w te elektroniczne tryby, sam może nie wiedzieć co chciałby robić w dorosłym życiu. Tak mówił o tym Paweł Głębocki:

„… w takich okolicznościach o wyborze szkoły mogą decydować zupełnie przypadkowe kwestie. Uczeń wybiera placówkę, „bo kolega idzie”, „bo będę miał bliżej” albo dlatego, że słyszał o niej dobre opinie. Niekoniecznie za tym wyborem stoi znajomość własnych możliwości. Trudności z wyborem szkoły mogą się także wiązać z oczekiwaniami rodziców, którzy mają własne wyobrażenia o przyszłości dziecka. Niektórzy oczekują kontynuowania rodzinnych tradycji zawodowych lub wybierają dla dziecka ścieżkę edukacyjną, nie uwzględniając w wystarczającym stopniu jego potrzeb i możliwości.”

I w tym momencie pomyślałem o systemie doradztwa zawodowego – „za moich czasów” (kiedy bylem dyrektorem Wojewódzkiej Poradni Wychowawczo-Zawodowej) nazywanym „orientacją zawodową”. Z tego co wiem, to aktualnie jest „Wewnątrzszkolny system doradztwa Zawodowego”, który (cytuję definicję) „obejmuje ogół działań podejmowanych przez szkołę w celu właściwego, nadążającego za wyzwaniami współczesnego świata. przygotowania uczniów do wyboru dalszego kierunku kształcenia i przemyślanego wyboru przyszłego zawodu. (…) Adresatami projektu są uczniowie, ich rodzice, nauczyciele oraz instytucje wspomagające proces doradczy. Uczeń przygotowany do podjęcia decyzji edukacyjnej i zawodowej to taki, który zna swoje zainteresowania i predyspozycje, potrafi dokonać samooceny i ma plany na przyszłość.”.

Jak wynika z tego dokumentu – doradztwo zawodowe jest realizowane: w oddziałach przedszkolnych, w klasach I–VI na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, w klasach VII i VIII na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, ale w klasach VII i VIII na pdrębnych zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego.

Więcej o tym kompleksowym systemie dowiecie się, czytając tekst, będący przykładowym zapisem zaczerpniętym z konkretnej  Szkoły Podstawowej Nr 43 im. Simony Kossak w Białymstoku  –    TUTAJ  –  wpisz do wyszukiwarki:

file:///C:/Users/Sprzetowo/Downloads/Wewn%C4%85trzszkolny%20System%20Doradztwa%20Zawodowego-2.pdf

Istotą tego systemu jest formuła grupowych pogadanek, których treść zależy przede wszystkim od wiedzy i doświadczenia prowadzącego. Nie ma tam praktycznie miejsca na indywidualne podejście do przypadku każdego ucznia.

Nie mogę się jeszcze powstrzymać przed zwróceniem uwagi na jeszcze jeden element, który występuje „po drodze” do ewentualnego rozpoczęcia nauki w szkole zawodowej (technikum i szkole branżowej). Bo to, w jakim liceum będzie się ósmoklasista uczył, to zależy jedynie od punktowego pułapu przyjęć i posiadanych przez niego punktów. Natomiast kandydat do nauki konkretnego zawodu otrzymuje od szkoły, do której o przyjęcie się ubiega, skierowanie  do przychodni medycyny pracy, gdzie zostanie zbadany pod kątem przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania tego konkretnego zawodu. I tu może runąć cały jego plan i marzenie, aby być budowlańcem, bo… bo tam potwierdzą u niego lęk wysokości i zaburzenia zmysłu równowagi….

Kończę ten refleksyjny esej pytaniem: „Czy jest tak dobrze, jak wynika to z systemu doradztwa zawodowego, czy tak źle, jak o tym mówił na XX Kongresie Zarządzania Oświatą Paweł Głębocki?”

A może jest jeszcze inaczej. Po prostu – wszystko w rękach konkretnych nauczycielek i nauczycieli, ich wrażliwości i uważności, rozpoznania przez nich mocnych i słabych stron ich uczennic i uczniów, taktowne rozmowy z rodzicami o ewentualnych rozbieżnościach między rodzicielskimi aspiracjami a potencjałem ich dziecka… Ja wiem, ze takich nauczycielek i nauczycieli nie brakuje.

Włodzisław Kuzitowicz

Dziwnym zbiegiem okoliczności, poszukując teksy do zamieszczenia na OE natrafiłem na fejsbukowy profil Agnieszki Olszewskiej, która sama określiła się tam jako „wizjonerka, kreatorka, aktywistka społeczna, entuzjastka życia”. I to zamieszczony przez nią wczoraj wieczorem tekst postanowiłem udostępnić do sobotniej lektury:

Cała Polska szukała 13-letniej Roksany Jurczyszyn, która zaginęła w Warszawie po spotkaniu ze znajomymi na Bulwarach Wiślanych. Niestety, dziewczynka nie żyje i chociaż okoliczności jej śmierci wciąż bada prokuratura, wszystko wskazuje na to, że odebrała sobie życie. Kilka dni temu na warszawskich Bielanach zginęła inna, rok starsza dziewczynka, spadając z 10 piętra…

Dlaczego tak wiele polskich dzieci jest tak głęboko nieszczęśliwych? Dlaczego coraz więcej z nich nie widzi dla siebie przyszłości?

W 2025 roku policja odnotowała w grupie wiekowej 7–18 lat aż 161 zgonów samobójczych. Rok wcześniej zgonów było 127. To wzrost o niemal 27% w ciągu jednego roku. Samych prób S w ubiegłym roku było 1925.

Jestem matką trzech synów i od ponad 20 lat pracuję w edukacji. Widzę, jak dzieciakom jest dziś trudno dorastać. I jestem wściekła, że w kraju, w którym tysiące dzieci potrzebują pomocy, według danych Naczelnej Izby Lekarskiej zawód wykonuje zaledwie 591 specjalistów psychiatrii dzieci i młodzieży.

NIK wykazała, że aż 8 na 10 skontrolowanych szkół miało problemy z zatrudnieniem psychologa, a oczekiwanie na pomoc w poradniach sięgało nawet roku. To ustalenia kontroli z lat 2020–2023. A przecież dziecko potrzebuje wsparcia, zanim jego kryzys stanie się zagrożeniem życia!

Do tego przemoc rówieśnicza, której według badania Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę z 2023 roku doświadczyło 66% dzieci i nastolatków. Samotność, presja wyników, nieustanne porównywanie się z innymi. Internet, w którym upokorzenie zdobywa zasięgi, a szkodliwe treści mogą docierać do dzieci nawet wtedy, gdy ich nie szukają.

Nie twierdzę, że wszystkiemu winne są telefony, ale nie możemy ignorować wpływu cyfrowego świata na relacje, samoocenę i poczucie bezpieczeństwa młodych ludzi.

Nie wystarczy powiedzieć rodzicom, żeby więcej rozmawiali z dziećmi. Oni również potrzebują wiedzy i wsparcia. Nauczyciele potrzebują czasu, narzędzi i specjalistów. A dzieci dostępu do pomocy wtedy, kiedy jej potrzebują, nie za pół roku.

Ile jeszcze tragedii musi się wydarzyć, zanim zdrowie psychiczne dzieci stanie się rzeczywistym priorytetem państwa…?

Źródło: www.facebook.com/aga.drabik/

Oto obszerne fragmenty i link do pełnej wersji tekstu, zamieszconego wczoraj na „Portalu dla Edukacji”

Na szkolnych korytarzach staną stoły do tenisa. Wchodzą nowe zajęcia dla uczniów

Na szkolnych korytarzach staną stoły do tenisa. Wchodzą nowe zajęcia dla uczniów. Do szkół w małych miejscowościach trafić mają stoły do tenisa stołowego oraz środki na organizację zajęć dla uczniów i szkoleń dla prowadzących. Wystartował program „Pierwszy Serw”.

Stoły do tenisa stołowego, środki na organizację zajęć dla uczniów i szkoleń dla prowadzących mają trafić do szkół w małych miejscowościach, dzięki programowi Fundacji Lotto „Pierwszy Serw”.

Inauguracja przedsięwzięcia odbyła się w czwartek (5 listopada) w szkole w Lidzbarku koło Ostródy (woj. warmińsko-mazurskie), która przystąpiła do programu jako pierwsza placówka w kraju.

W sumie do szkół podstawowych w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich trafi 250 stołów do tenisa stołowego wraz z pełnym wyposażeniem. Przewidziano też wsparcie na organizację bezpłatnych zajęć dla uczniów i przygotowanie kadry. […]

Cały tekst „Na szkolnych korytarzach staną stoły do tenisa. Wchodzą nowe zajęcia dla uczniów”  –  TUTAJ

Źródło: www.portalsamorzadowy.pl/edukacja/

Wczoraj na fanpage pierwszej w Polsce łódzkiej Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Młodzieży zamieszczono informację, ze 5 listopada to Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Przemocy i Nękaniu w Szkole. Poza podstawowymi wskazówkami dla rodziców jak powinni na takie przypadki reagować, zaproszona tam wszystkich potrzebujesz wsparcia  rodziców i  nauczycieli do skorzystaj z  bezpłatnych konsultacji w ich placówce:

„To były tylko żarty.” Tak często zaczyna się przemoc, której dorośli nie zauważają.

Wyśmiewanie na przerwie. Pomijanie przy dzieleniu na grupy. Plotki, które rozchodzą się szybciej niż prawda. Zdjęcie wrzucone do sieci bez zgody. Wiadomości, które przychodzą wieczorem, gdy dziecko jest już w domu. Cyberprzemoc nie kończy się z ostatnim dzwonkiem.

5 listopada to Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Przemocy i Nękaniu w Szkole, w tym Cybernękaniu, ustanowiony przez UNESCO. To dobry moment, żeby zatrzymać się i zapytać: jak naprawdę czuje się moje dziecko w szkole?

Co może być sygnałem?

– nagła niechęć do chodzenia do szkoły, bóle brzucha albo głowy rano

– wycofanie, drażliwość, mniej rozmów o kolegach

– nerwowość przy telefonie albo unikanie go

Co możesz zrobić?

– zapytać spokojnie i wysłuchać do końca

– uwierzyć i nie bagatelizować, nawet jeśli brzmi to „niewinnie”

– przy cyberprzemocy robić zrzuty ekranu i zachować dowody

– porozmawiać z wychowawcą, pedagogiem albo psychologiem szkolnym

Przemoc rówieśnicza nie znika sama. Ale jeden dorosły, który zauważy i zareaguje, może zmienić bardzo dużo.

Jeśli potrzebujesz wsparcia jako rodzic albo pracownik szkoły, skorzystaj z naszych bezpłatnych konsultacji  

–  TUTAJ

Źródło: www.facebook.com/poradniadlamlodziezy/

„Portal dla Edukacji” zamieścił dzisiaj tekst, zredagowany na podstawie informacji z PAP, informujący o kolejnym etapie sejmowych przepychanek w sprawie zasad ustalania płac nauczycieli. Oto obszerne fragmenty tego tekstu i link do jego pełnej wersji:

Nawet 14 proc. więcej dla nauczycieli. Podwyżki w 2027 r. mogą być wyższe

Wynagrodzenia nauczycieli początkujących mogą wzrosnąć od 1 stycznia 2027 r. Chodzi o zmianę sposobu obliczania ich średnich zarobków. Pojawiły się poprawki, które przewidują objęcie podwyżkami większej grupy nauczycieli i większy wzrost wynagrodzeń. Zmiany miałyby wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Ale szanse na to nie są duże.

Projekt dotyczący wzrostu wskaźnika do obliczania średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących wraca do Komisji Edukacji i Nauki po złożeniu poprawek przez dwa kluby podczas drugiego czytania w Sejmie. W dyskusji krytykowano, że nie są kontynuowane prace nad projektem ZNP w sprawie płac nauczycieli.

Projekt nowelizacji ustawy Karta Nauczyciela, którego drugie czytanie odbyło się w czwartek (5 listopada), zakłada podwyższenie wskaźnika służącego do obliczania średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących ze 120 proc. do ok. 122,76 proc. kwoty bazowej.[…]

Posłanka Marzena Machałek (Rozwój Plus) wyjaśniła, że poprawka przewiduje zdecydowane podniesienie wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących, a także zwiększenie wskaźników dla nauczycieli mianowanych i dyplomowanych – o 10 proc.[…]

Część posłów krytykowała fakt, że w Sejmie nie są kontynuowane prace nad obywatelskim projektem noweli Karty Nauczyciela – inicjatywa Związku Nauczycielstwa Polskiego „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli” – , który zakłada powiązanie wysokości wynagrodzeń nauczycieli z wysokością przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce – ocenił poseł Zbigniew Dolata (PiS).

W związku z tym – dodał – klub wnosi poprawki, które przewidują zwiększenie płac nauczycieli na rok 2027 dla nauczycieli początkujących – 14 proc., mianowanych i dyplomowanych – 10 proc.

Jak wyliczał Dolata, gdyby projekt ZNP został przyjęty, to dzisiaj, w roku 2026, nauczyciel stażysta zarabiałby około 7 tys. 900 zł, kontraktowy – około 8 tys. 800 zł, mianowany – około 11 tys. zł, a dyplomowany – 13 600 zł. Zarabiałby, ale nie zarabia. Dlaczego? Dlatego, że ten projekt pokrywa się kurzem, bo leży w podkomisji, która nie pracuje […]

Cały tekst „Nawet 14 proc. więcej dla nauczycieli. Podwyżki w 2027 r. mogą być wyższe”  –  TUTAJ

Źródlo: www.portalsamorzadowy.pl/edukacja/

Najpierw przeczytałem ten teks Roberta Grześkowiaka w piątkowym, papierowym wydaniu dodatku „Gazety Wyborczej” – „Tygodnik Łódź”, a następnie  odszukałem go na internetowej stronie „wyborcza.pl ŁÓDŹ”. Poniżej zamieszczam jedynie jego fragmenty i link do pełnej wersji, z ktorej dowiecie się dlaczego w tytule występuje Oliwia:

Oliwia czeka na 18. urodziny. Wtedy powie psychologowi to, czego dziś się boi

[…]

Zdrowie psychiczne młodzieży. Tutaj są wolne terminy

– Dzieci boją się, że kiedy opowiedzą o czymś osobistym, dowiedzą się o tym nauczyciele, a potem cała szkoła. A jeśli raz poczują, że ktoś zawiódł ich zaufanie, później znacznie trudniej będzie im ponownie zwrócić się o pomoc – mówi Robert Sowiński, psycholog współpracujący z łódzką Fundacją Wsparcie Psychiczne.

Sam zderzył się z osobliwym problemem. Choć coraz głośniej mówi się o kryzysie zdrowia psychicznego młodzieży i trudnościach z dostępem do specjalistów, okazuje się, że bezpłatne konsultacje pozostają niewykorzystane. Ze 134 godzin przewidzianych w projekcie Fundacji Wsparcie Psychiczne od stycznia do połowy października wykorzystano około 30.

– Byłem zaskoczony. Wszędzie słyszymy, jak trudno dostać się do psychologa i jak wielu młodych potrzebuje wsparcia, a u nas wciąż są wolne terminy – mówi Sowiński.

Fundacja próbowała informować o bezpłatnych konsultacjach przez szkoły, kuratorium, placówki pomocowe i media społecznościowe. Rozesłała niemal 300 wiadomości do różnych instytucji, jednak odzew był niewielki. Często nie otrzymywała nawet potwierdzenia, że ktoś przeczytał wiadomość. Większe zainteresowanie pojawiło się w październiku, po atakach na terenie szkół.

Projekt jest skierowany do łódzkich 16- i 17-latków. Konsultacje odbywają się przede wszystkim online, trwają 50 minut i nie są psychoterapią. Podczas spotkań nastolatkowie rozmawiają o swoich emocjach, problemach w domu, relacjach z rodzicami, rówieśnikami czy nauczycielami. Psychologowie pomagają im również wypracować sposoby radzenia sobie z trudnościami.

[….]

Psycholog jest. Zaufanie nie zawsze

Psychologowie pracują już w 88 proc. polskich szkół. O tym, że mogą pomóc dziecku w poważnych trudnościach emocjonalnych, przekonana jest większość uczestników badania, z którego raport„Bliżej pomocy. Psycholog szkolny w oczach Polaków i rodziców” opublikowała w październiku 2026 Fundacja GrowSPACE.

Jednocześnie większość badanych jest przekonana, że uczniowie nie ufają szkolnym specjalistom. Szczególnie krytyczni są młodzi dorośli: aż 76 proc. osób w wieku 18-24 lata sądzi, że uczniowie nie mają zaufania do psychologów szkolnych, a co druga uważa, że stoją oni raczej po stronie szkoły niż ucznia.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że samo zatrudnienie specjalisty nie wystarczy, jeśli uczniowie nie mają do niego zaufania. Kluczowe są jasne zasady poufności, znajomość kompetencji psychologa oraz przekonanie, że jego zadaniem jest udzielanie pomocy, a nie dyscyplinowanie uczniów. Poufność nie jest przy tym bezwzględna: w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia psycholog może być zobowiązany do podjęcia działań chroniących dziecko.

Szkolny paradoks. Psycholog pomiędzy uczniem i nauczycielem

Skąd ten brak zaufania?

– Standardy pracy psychologa są w szkołach bardzo mocno naginane. Jest takie oczekiwanie od wychowawców, rady pedagogicznej, dyrekcji, żeby po ważnych rozmowach z dzieckiem była relacja. Ma być zrobiona notatka i przekazana informacja z przebiegu takiej rozmowy – opowiada Michał Wiatrowski, łódzki psycholog mający doświadczenie również w pracy szkolnego pedagoga.

Tłumaczy, że szkolny psycholog pracuje w szczególnych warunkach. Z jednej strony powinien budować zaufanie ucznia i chronić informacje uzyskane podczas rozmowy. Z drugiej pozostaje częścią zespołu, w którym nauczyciele, wychowawcy i dyrekcja oczekują wiadomości o sytuacji dziecka.

[…]

Co mogłoby poprawić sytuację? Wiatrowski wskazuje przede wszystkim na potrzebę lepszego przygotowania dyrektorów szkół do współpracy z psychologami. Przepisy określają zadania specjalistów, ale codzienna praktyka nie zawsze odpowiada ich zawodowym standardom.

W jego ocenie samo przypominanie psychologom o obowiązku zachowania poufności nie wystarczy. Równie ważne jest to, czy pozostali pracownicy szkoły rozumieją jej granice i potrafią je uszanować. Bo nawet specjalista, który chce chronić zaufanie ucznia, może znaleźć się pod presją ujawnienia szczegółów rozmowy.

Cały tekst „Oliwia czeka na 18. urodziny. Wtedy powie psychologowi to, czego dziś się boi”  –  TUTAJ

Źródło: www.lodz.wyborcza.pl

Oto zamieszczona dzisiaj na stronie MEN informacja o kolejnym projekcie rozporządzenia:

Ministerstwo Edukacji Narodowej skierowało do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych projekt rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące indywidualnego programu i toku nauki.

Proponowane zmiany mają na celu lepsze wspieranie uczniów szczególnie uzdolnionych oraz umożliwienie szybszego dostosowania procesu kształcenia do ich potrzeb edukacyjnych. Obecnie zezwolenie na realizację indywidualnego programu lub toku nauki może zostać wydane po upływie co najmniej jednego roku nauki, a w uzasadnionych przypadkach po śródrocznej klasyfikacji ucznia. Oznacza to, że uczniowie rozpoczynający naukę w nowej szkole lub klasie nie mogą korzystać z tych form kształcenia od początku nauki.

Projekt przewiduje skrócenie tego okresu. Zgodnie z proponowanymi przepisami zezwolenie na indywidualny program lub tok nauki będzie mogło zostać udzielone po śródrocznej klasyfikacji, a w uzasadnionych przypadkach także przed śródroczną klasyfikacją ucznia. Dzięki temu szkoły będą mogły wcześniej wdrażać rozwiązania wspierające rozwój uczniów wykazujących ponadprzeciętne zdolności już od pierwszych miesięcy nauki.

Zmiana pozwoli na bardziej elastyczne planowanie ścieżki edukacyjnej ucznia i skuteczniejsze wspieranie jego potencjału od początku danego etapu kształcenia. 

Projekt rozporządzenia zakłada również przepis przejściowy, zgodnie z którym sprawy wszczęte przed wejściem w życie nowych regulacji będą rozpatrywane na podstawie dotychczasowych przepisów.

Planowany termin wejścia w życie rozporządzenia to 14 dni od dnia jego ogłoszenia.

Źródło: ww.gov.pl/web/edukacja/

Dzisiaj polecam lekturę tekstu prof. Stanisława Czachorowskiego – biologa, który dokonał syntetycznej analizy współczesnej kultury cyfrowej z perspektywy historii dziejów, stosując także analogie zaczerpnięte z biologii:

AI i prawa autorskie – czy wolność zachowała się jedynie w kulturze ludowej i folkloryźmie?

To będzie krótka opowieść o powrocie do bezimiennej rzeki ludzkiej kultury, o prawach autorskich, sztucznej inteligencji i naszej cyfrowej agorze. Ale czy jeszcze rozumiemy sens pojęcia  „agora”  czy  środkowoeuropejskiego rynku? Może to już tylko rytualne zwroty bez osobistych doświadczeń i pełnego rozumienia sensu takich miejsc?

Od zarania ziemskich dziejów, czyli tak około od 4 miliardów lat, natura nie podpisywała swoich dzieł etykieta  „copy right”.  Choć w świecie przyrody było i kopiowanie pomysłów czyli podszywanie się pod uznaną markę (np. mimikra i mimetyzm), to oryginalność zawsze była tworzona. Mechanizmem tej twórczości była i jest ewolucja. Najpierw zmienność genetyczna a potem selekcja w konkretnym środowisku ekologicznym i w interakcjach z innymi organizmami (gatunkami). Lipa czy dąb wypuszczające nowe pąki wiosną nie żąda od nas opłaty licencyjnej, gdy z zachwytem obserwujemy i przezywany te chwila. Ani gdy napawany się zapachem kwiatów lip, bzu lilaka czy wieczornej maciejki. Chruścik, który buduje pod wodą misterny domek z ziarenek piasku i patyczków czy nawet muszli ślimaków, nie zastrzega swojego wzoru w urzędzie patentowym. Po prostu żyje chwilą. Przez setki tysięcy lat my, ludzie, robiliśmy dokładnie to samo z naszą kulturą. Bo koszt zapamiętania i powielanie był wysoki. Niewiele mniejszy od samodzielnego wytworzenia. Potem systematycznie obniżał się koszt i czas powielania oraz kopiowania. Łatwiej przepisać tekst niż nauczyć się go na pamięć. A w przypadku druku jeszcze szybciej i łatwiej można wytworzyć wiele identycznych kopii. Dużo wysiłku wymaga zbudowanie prasy drukarskiej i przygotowanie czcionek a potem ich złożenie w tekst. Ale potem już idzie szybko i taśmowo. Drukowanie w jednym egzemplarzu nie miałoby sensu. Już prościej byłoby ręcznie przepisać. Bo pióro i atrament są znacznie prostsze w wytworzeniu i użytkowaniu niż maszyna drukarska. Jeszcze łatwiej kopiować nagrania na taśmę magnetyczną, płytę CD czy na dysk urządzenia. Skopiować można dużo szybciej niż przeczytać tekst książki czy wysłuchać utworu muzycznego. Nic dziwnego, że narodziły się prawa autorskie, chroniące oryginalny wysiłek twórców. Bo tworzy się znacznie dłużej niż kopiuje i powiela.

spaceru nad rzeką, ktoś inny dorzucił do niej zabawny szczegół, a jeszcze inny przetworzył i zaśpiewał o tym pieśń. Pieśni ludowe, baśnie, opowiastki i dowcipy krążyły z ust do ust. Nie miały autorów, nie miały licencji. Miały za to żywą społeczność. Potem pojawił się druk i nagle wszystko się zmieniło. Słowo zostało uwięzione na papierze. Nie trzeba zbierać na różnych spotkaniach dowcipów i ich zapamiętywać. Wystarczy kupić książkę ze zbiorem takowych anegdot i je wykorzystywać. Wraz z drukiem narodziły się prawa autorskie, identyfikacje twórców i honoraria. A gdy weszliśmy w erę elektroniki, sprawy przybrały naprawdę osobliwy kształt. Oprogramowanie, muzyka, filmy, to wszystko obrosło skrajnym licencjonowaniem. Niemalże każda nuta i każdy piksel otrzymały swojego cyfrowego strażnika. Twórca i producent mogli łatwiej czerpać korzyści finansowe. Dziś prawo autorskie stało się soczewką skupiającą najbardziej skomplikowane problemy naszej cywilizacji. Mówimy tu przecież o prawach podstawowych: wolności słowa, swobodzie komunikacji i prawie do prywatności. A jednocześnie o prawie twórców do swoich utworów. Od kształtu tych przepisów zależy nie tylko to, jak zarabiają na życie twórcy. Zależy od tego poziom naszej edukacji, sposób funkcjonowania kultury wysokiej, a nawet modele ustrojowe całych państw. Regulacje prawne powiązały się ze światem polityki w ciasny, trudny do rozplątania węzeł.

I tu dochodzimy do sztucznej inteligencji. Algorytmy uczą się dzisiaj na wszystkim, co my, jako wielomiliardowa  ludzkość, stworzyliśmy i wrzuciliśmy do sieci. Uczą się na naszych tekstach, obrazach i pomysłach, a potem produkują taśmowo nowe dzieła. Twórcy protestują, korporacje liczą zyski, a prawnicy dostają zawrotów głowy. Pełne ręce roboty. Przeciętny użytkownik tez jest mocno zdezorientowany. Czy sztuczna inteligencja to ostateczny pożeracz praw autorskich? A może… niechcący przywraca nam dawną kulturę oralną? Generatywne algorytmy tworzą przecież w sposób płynny, bezimienny i ciągły. Zupełnie tak jak dawni wiejscy opowiadacze w karczmach, na weselach czy wieczorami w chałupie rozświetlonej fanarkiem czy łuczywem.

Jednak jest w tym wszystkim pewien haczyk. Aby kultura i społeczeństwo mogły zdrowo funkcjonować, potrzebujemy niekontrolowanej przestrzeni komunikacyjnej. Przestrzeni publicznej, która nie należy do nikogo i zarazem do wszystkich. Tak samo jak miejski park czy dawna, grecka agora czy średniowieczny europejski rynek. Demokracja i podmiotowość obywatelska nie mogą istnieć w warunkach, gdzie wolność słowa staje się pustym frazesem z powodu braku niezależnego miejsca do rozmowy. Obserwujemy dziś niepokojące zjawisko. Duże, ponadnarodowe firmy takie jak Amazon nieubłaganie zbliżają się do innych gigantów komunikacji prosumpcyjnej, jakich jak Facebook, Instagram czy platforma X. Wielkie giganty technologiczne grodzą cyfrowy świat, nakładają opłaty i kontrolują każdy nasz krok. Im bardziej ci monopoliści dzielą ogrodzeniami licencji i abonamentów przestrzeń komunikacji, tym mniej miejsca zostaje na to, by pomiędzy nimi pasła się trzódka lokalnej wolności (niczym na wspólnym wiejskim pastwisku).

Może więc czas spojrzeć na sztuczną inteligencję i prawa autorskie nie tylko przez pryzmat pieniędzy i patentów? Z biologicznego punktu widzenia kultura to nasz wspólny ekosystem. Jeśli zamkniemy go w szczelnych klatkach licencji i oddamy pod władzę kilku korporacyjnych algorytmów, po prostu uschnie. Potrzebujemy wolnej agory, potrzebujemy płynącej nieustannie rzeki, w której każdy może zanurzyć dłoń i napić się czystej wody. Wtedy, gdy zechce. I gdy potrzebuje. Czy ta wolna agora, ta naturalna rzeka kultury wyparta zostanie z internetowej przestrzeni prosumpcyjnej? Czy też przeciwnie, zadusi kreatywność twórców, których prace sprzedawać będzie ktoś inny z pominięciem interesu twórców?

Żyjemy w ciekawych czasach. I brzmi to jak szansa i przekleństwo jednocześnie. Rzeczywistość wykluwa się na naszych oczach i przy naszym sprawstwie, niczym larwa owada z jaja. Jeszcze nic z jej kształtu nie wywnioskujemy: czy to będzie roślinożerca, drapieżnik, pasożyt czy może  parazytoid. 

Źródło: www.profesorskiegadanie.blogspot.com/