Wczoraj na „Portalu dla Edukacji” zamieszczono tekst Kariny Knorps-Tuszyńskiej, informujący o analizie „Kto finansuje oświatę w Polsce?”. Oto jego fragmenty, link dopełnij wersji oraz link do treści owego raportu:

Luka w finansowaniu oświaty sięga miliardów. Samorządy płacą z własnej kieszeni

Chodzi o instrument z nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, która weszła w życie 25 października 2024 r. i zmieniła m.in. zasady finansowania zadań oświatowych. Dotychczasowa część oświatowa subwencji ogólnej została zastąpiona nowym instrumentem, czyli tzw. potrzebami oświatowymi.

Jak wskazują eksperci ZPP, pomimo zmiany konstrukcji systemu oraz wprowadzenia mechanizmu potrzeb oświatowych nadal występuje istotna rozbieżność pomiędzy wysokością środków uwzględnianych przy naliczaniu dochodów jednostek samorządu terytorialnego a rzeczywistymi kosztami wykonywania zadań edukacyjnych.

W 2025 r. bieżące wydatki oświatowe powiatów przekroczyły wysokość ustalonych potrzeb oświatowych o blisko 3,6 mld zł. W miastach na prawach powiatu różnica wyniosła aż 20,84 mld zł. Subwencja ogólna na 2025 r. nie sfinansowała nawet wynagrodzeń nauczycieli (z narzutami pracodawcy).[…]

Związek Powiatów Polskich zebrał takie dane w analizie „Kto finansuje oświatę w Polsce?” z cyklu „Warto wiedzieć więcej”, poświęconej finansowaniu zadań oświatowych w powiatach i miastach na prawach powiatu w latach 2025-2026, autorstwa Katarzyny Liszki-Michałki, Eweliny Kocemby i Piotra Majochy. Z publikacji wynika, że algorytmicznie określone potrzeby oświatowe pozostają niższe od rzeczywistych wydatków ponoszonych przez jednostki samorządu terytorialnego. – Oznacza to, że luka finansowa powstaje już na etapie określania potrzeb stanowiących podstawę naliczania środków z budżetu państwa, a następnie ulega dalszemu pogłębieniu w wyniku niewystarczającego poziomu subwencji – wskazują autorzy analizy. […]

Co więcej, w ocenie ekspertów zbyt niska subwencja oświatowa ogranicza zdolność samorządów do prowadzenia długofalowej polityki rozwojowej oraz zwiększa ich podatność na pogorszenie sytuacji gospodarczej i spadek dochodów podatkowych.

Według ekspertów, obecny model finansowania wymaga dalszej oceny pod kątem jego adekwatności do rzeczywistych kosztów realizacji zadań oświatowych. Wymagana jest analiza sposobu kalkulacji potrzeb oświatowych oraz mechanizmu ustalania wysokości środków przekazywanych jednostkom samorządu terytorialnego, tak aby finansowanie z subwencji w większym stopniu odpowiadało rzeczywistym kosztom prowadzenia szkół i placówek oświatowych.

Cały tekst „Luka w finansowaniu oświaty sięga miliardów. Samorządy płacą z własnej kieszeni”  –  TUTAJ

Źródło: www.portalsamorzadowy.pl/edukacja

Tekst raportu „Kto finansuje oświatę w Polsce? Analiza finansowania zadań oświatowych

powiatu w latach 2025-2026”  –  TUTAJ