Czytając relacje Wiesławy Mitulskiej i innych nauczycieli-praktyków o tym jak prowadzą lekcje „po nowemu”, warto oceniać te opisy w kontekście najnowszych zdobyczy wiedzy o funkcjonowaniu uczniowskiego mózgu. Dlatego proponujemy dziś repetytorium wiedzy z neurodydaktyki – a konkretnie materiały pokonferencyjne „VII Ogólnopolskie Sympozjum Naukowe Neurodydaktyki”.
Na początek, dla rozsmakowania się, zamieszczamy fragmenty tekstu autorstwa dr Adriany Kłoskowskiej:
Foto: www.facebook.com/
Neurobiologiczne podstawy uczenia się
„Gdyby ludzki mózg był tak prosty, że moglibyśmy go zrozumieć, bylibyśmy wtedy tak głupi, że nie zrozumielibyśmy go i tak” (Gaarder 1995: 362). Słowa wypowiedziane przez Josteina Gaardera w książce Świat Zofii wskazują, że ludzki mózg wciąż jest dla nas wielką tajemnicą, którą jednak od ostatnich kilkunastu lat odkrywamy w tempie nieporównywalnie szybszym, niż miało to miejsce wcześniej. Jak bowiem twierdzi słynny neurolog Vilayanur S. Ramachandran, psychiatria, neurologia i psychologia, czyli nauki o umyśle, trwały w zastoju przez setki lat, a w ciągu ostatniego dziesięciolecia zaczęły wysuwać koncepcje dotyczące obszarów tradycyjnie zastrzeżonych dla nauk humanistycznych.
Dlatego dzisiaj, oprócz neurobiologii, neuropsychologii, neurodydaktyki, czyli tego, co szczególnie interesuje nauczycieli, mamy także neuropolitykę, neuroeestetykę, a nawet neuroteologię. Mózg jest wciąż zadziwiającym nas organem nazywanym przez pioniera neurochirurgii Wildera Penfielda narządem przeznaczenia, dlatego też tak wielu biologów i lekarzy zajmuje się zgłębianiem tajemniczych związków między umysłem a mózgiem (Ramachandran 2019: 11–12).
Ludzki mózg zapamiętuje i zapomina, budzi się i zasypia, skupia się i odpręża, uczy się i odpoczywa, a zatem jest wielofunkcyjnym organem nieustannie reorganizującym swoje połączenia. Na poziomie biologicznym cechuje się on plastycznością i elastycznością behawioralną, co skutkuje tym, że możemy się uczyć, nabywać nowe umiejętności, że pamiętamy to, co przeżyliśmy czy przeczytaliśmy, a także mamy możliwość kompensowania zmian, które zaszły w mózgu na przykład pod wpływem choroby.
Neuroplastyczność jest stanem układu nerwowego trwającym całe życie, dlatego mózg nieustannie reaguje na to, co robimy i czego doświadczamy, reorganizując pod wpływem odbieranych bodźców obwody neuronalne i adaptując układ nerwowy do danej sytuacji, a zatem ewolucja dała nam mózg, który cały czas zmienia nasz umysł (Carr 2013: 45–46).
Warto o tym pamiętać w kontekście podejmowanych przez nas i nasze dzieci codziennych aktywności, i to nie tylko umysłowych, ale również fizycznych. Ćwiczenie mózgu nie polega bowiem jedynie na zapewnianiu mu wysiłku umysłowego. Równie ważne jest dbanie o sprawność fizyczną, co potwierdzają badania wskazujące, że plastyczność układu nerwowego w dużym stopniu zależy od występowania w mózgu tzw. czynników troficznych, których odpowiedni poziom możemy zapewnić poprzez regularną aktywność fizyczną, na przykład spacery, pływanie, jazdę na rowerze czy rolkach. Ważne jest więc, byśmy dbali o odpowiednią dawkę ruchu, a także zachęcali do aktywności fizycznej dzieci i młodzież.
„ Serwis Samorządowy PAP” zamieścił jako pierwszy informację, której fragmenty poniżej przytaczamy:
Sejm uchwalił nowelizację podnoszącą wynagrodzenie nauczycieli
Średnie wynagrodzenie nauczycieli wzrośnie od 1 maja o 4,4 proc. Subwencja oświatowa zostanie zwiększona na ten cel o 1,6 mld zł – zdecydował w czwartek Sejm, nowelizując ustawę Karta Nauczyciela.
Za przyjęciem nowelizacji głosowało 458 posłów, nikt nie był przeciw i nikt nie wstrzymał się od głosu. Wcześniej posłowie odrzucili poprawki zgłoszone przez KO i Lewicę.
Pierwsza poprawka KO zakładała zwiększenie średniego wynagrodzenia od 1 maja br. o 10 proc. Druga poprawka KO zakładała zwiększenie średniego wynagrodzenia od 1 stycznia br. o 6 proc. Poprawka Lewicy zakładała zaś zwiększenie średniego wynagrodzenia nauczycieli o 20 proc. […]
W noweli zapisano też, że nauczyciele mają otrzymać podwyżkę najpóźniej do 30 czerwca br., z wyrównaniem od 1 maja 2022 r. […]
Cały tekst „Sejm uchwalił nowelizację podnoszącą wynagrodzenie nauczycieli” – TUTAJ
Źródło: www.samorzad.pap.pl
Wczoraj (24 marca 2022r.) na bloku Centrum Edukacji Obywatelskiej zamieszczono tekst Wiesławy Mitulskiej:
Szkoła jako instytucja, której jednym z zadań jest uczenie, nie uczy jak to robić. Wielu uczniów powiela najmniej skuteczną strategię, czyli wielokrotne czytanie i ewentualnie powtarzanie, by zapamiętać to, co w podręczniku lub notatkach. W tym tekście opowiadam o projekcie „Umiem się uczyć”, zrealizowanym w trzeciej klasie. Dzięki niemu dzieci uporządkowały wszystko to, co już wiedzą i potrafią oraz sprowokować je do refleksji nad własnym procesem uczenia się.
Uważam, że na rozwijanie umiejętności uczenia się nigdy nie jest za wcześnie, dlatego zaczynam ten proces już w pierwszej klasie. Uczę dzieci planować i organizować pracę, stosować rozmaite strategie skutecznego uczenia się, działać samodzielnie i odpowiedzialnie.
Chcę, by dzieci doświadczyły, czym jest uczenie się, by poczuły, że to jest złożony proces, wymagający aktywności uczącego się. Zależy mi na tym, by zrozumiały znaczenie błędu w procesie uczenia się, czuły się bezpiecznie i nie bały się ich popełniania.[…]
A dalej omówione są jeszcze takie tematy:
Lepiej i chętniej uczymy się, gdy wiemy czego i jak mamy się uczyć […]
Nic nie zastąpi osobistego doświadczenia w sytuacji, gdy jeszcze nie wiemy, która strategia będzie dla nas dobra […]
Skutecznie uczyć się, to przenieść wiedzę do pamięci długotrwałej […]
W procesie uczenia się ważne są emocje, których doświadczamy […]
Każdy mózg lubi się uczyć inaczej […]
Cały tekst „Jak uczyć uczenia się? Historia pewnego projektu edukacyjnego” – TUTAJ
Źródło: www.blog.ceo.org.pl
Foto: Krzysztof Szymczak[www.dzienniklodzki.pl]
Ukraińscy uczniowie w Szkole Podstawowej nr 70 w Łodzi.
Zdjęcie pochodzi z artykułu „Dzieci z Ukrainy uczą się w polskich szkołach. Jak sobie radzą z nauką i nowym otoczeniem” , zamieszczonego w Dzienniku Łódzkim
Na portalu <Prawo.pl> zamieszczono tekst, zatytułowany „Słownik to za mało, by ukraiński uczeń napisał rozprawkę o ‘Panu Tadeuszu’”. Oto kilka jego fragmentów:
Resort edukacji nie ustępuje w kwestii oceniania i egzaminowania uczniów z Ukrainy, którzy zapisali się do polskich szkół. Dopuszcza jedynie dostosowanie do nich arkuszy egzaminacyjnych, czyli np. przetłumaczenie poleceń. To problem dla dzieci, które poszły do klas ogólnodostępnych. W dalszej kolejności przełoży się na rekrutację do liceów i na studia. […]
Egzamin ósmoklasisty jest egzaminem obowiązkowym – musi do niego przystąpić każdy uczeń kończący szkołę podstawową. W odróżnieniu od matury, nie ma minimalnego progu, który trzeba osiągnąć, by go zdać. Niemniej niski wynik oznacza problem z dostaniem się do szkoły ponadpodstawowej. Na co w zasadzie skazane będą osoby, które po pierwsze nie znają biegle polskiego, a po drugie nie nadrobią w trzy miesiące różnic programowych.
–Jesteśmy za tym, by egzamin ósmoklasisty nie był obowiązkowy dla uczniów z Ukrainy – mówi Marek Pleśniar, dyrektor biura Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty. – Na pewno są takie osoby, które biegle mówią po polsku i poradzą sobie z nadrobieniem materiału, ale inni uczniowie powinni mieć wybór – podkreśla. Dodaje, że OSKKO postuluje odstąpienie od oceniania i klasyfikowania uczniów z Ukrainy. – Polski system edukacji nie daje nam w tym względzie wyboru, jeżeli taki uczeń przyszedł do szkoły, to musi zostać oceniony, a myślę, że to może być dla niego krzywdzące. Powinniśmy – przynajmniej do końca tego roku szkolnego – zrezygnować z tak restrykcyjnego podejścia, zostawić podjęcie decyzji na następny rok szkolny, a na razie wprowadzić być może oceny opisowe – podkreśla. […]
Cały tekst „Słownik to za mało, by ukraiński uczeń napisał rozprawkę o ‘Panu Tadeuszu’” – TUTAJ
Źródło: www.prawo.pl/oswiata/
x x x
Przeczytaj także:
Portal Samorządowy – Zwolnienie z egzaminów, prostsza kwalifikacja uczniów. Solidarność apeluje ws. ukraińskich dzieci – TUTAJ
x x x
A to odpowiedź MEiN na te problemy: „List ministra Przemysława Czarnka do kuratorów, samorządowców i dyrektorów szkół” z 24 marca 2022 r. – TUTAJ
Na fejsbukowym profilu dr Marzeny Żylińskiej udostępniono wczoraj od godz. 20-ej rozmowę, którą prowadziła ona z nauczycielkami Społecznej Szkoły Podstawowej „ Dobra Szkoła” w Ratajach. Na temat „Jak stworzyć lepszą szkołę? O Dobrej Szkole w Ratajach”, czyli o tym, jak odchodzić od tradycyjnego modelu edukacji i tworzyć przyjazną i efektywną szkołę rozmawiały z dr Żylińską: Aleksandra Szajowska – pedagog szkolny i Agnieszka Ambrożuk – nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej w Społecznej Szkoły Podstawowej „Dobra Szkoła” w Ratajach
Proponujemy wszystkim którzy to wczoraj przeoczyli, aby zapoznali się z jej przebiegiem – patrz poniżej:
Jak stworzyć lepszą szkołę? O Dobrej Szkole w Ratajach – TUTAJ
Źródło: www.facebook.com/marzena.zylinska/
Poniżej publikujemy informację o kolejnym – już XII spotkaniu Kawiarenki metodycznej „Budzących się Polonistów”, jaką zamieściła na swoim FB Aneta Jamiałkowska-Pabian:
W dniu 25 marca o godzinie 15.30 odbędzie się XII Kawiarenka metodyczna BsP, tym razem „na wyjeździe”. Agnieszka Puta na własnym szkolnym podwórku (Szkoła Podstawowa nr 29 w Łodzi, ul. Przędzalniana 70) przeprowadzi warsztat, podczas którego uczestnicy zapoznają się z wybranymi rutynami myślenia krytycznego, posmakują technik efektywnego uczenia opartych na filarach planu daltońskiego.
Jeśli ktoś z Państwa nie poznał dotąd Agnieszki spieszę „donieść” parę informacji o Niej.
Jest nauczycielką języka polskiego i etyki we wspomnianej SP nr 29 im. Jana Kochanowskiego w Łodzi; trenerką krytycznego myślenia; ambasadorką Wiosny Edukacji. Ponadto – autorką programów nauczania języka polskiego dla II poziomu edukacyjnego ,,Kto pyta, nie błądzi” i ,,Od rozmowy do działania” oraz programu ,,Nauczanie etyki dla II etapu edukacyjnego O wartości”. Od września ocenia bez cyferek, realizuje autorskie programy, wykorzystując filary planu daltońskiego, myślenie krytyczne i metody efektywnej nauki. Zaprasza uczniów do filozofowania i debatowania.
Swoimi pomysłami dzieli się na swoim blogu oraz profilu na FB
Zapraszam, naprawdę warto!!
Źródło: www.facebook.com/aneta.japa/
Dzisiaj rano (23 marca 2022r. „Gazeta Prawna” zamieściła „gorącą” informację: „Lex Czarnek” znowu w Sejmie jako projekt poselski. ‚Będzie dokładnie to samo, co było w poprzedniej wersji'”. Oto jej najbardziej istotne fragmenty:
[…] Szef MEiN pytany był w środę w Polskim Radiu 24 o to, czy potwierdza, że jest już przygotowana nowa wersja projektu nowelizacji ustawy Prawo oświatowe, m.in. wzmacniająca rolę kuratorów oświaty i zmieniająca zasady funkcjonowania organizacji pozarządowych w szkołach i w placówkach oświatowych. […]
Czarnek odpowiedział: „Ona jest już w Sejmie. To jest tryb poselski. To będzie ustawa autorstwa naszych posłów Prawa i Sprawiedliwości z Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży i prace nad nią już zostały rozpoczęte. Pierwsze posiedzenie komisji w sprawie tej ustawy być może na następnym posiedzeniu Sejmu” – poinformował minister.[…]
„Myślę, że nie prędzej niż do końca maja, początku czerwca ta ustawa ponownie trafi do pana prezydenta. Więc jest jeszcze trochę czasu, to po pierwsze” – mówił.
Po drugie – jak mówił – ustawa będzie konsultowana z urzędnikami Kancelarii Prezydenta. „Jeśli będą jakiekolwiek przepisy, które jeszcze będą wzbudzać jakiekolwiek wątpliwości pana prezydenta, to zapewne na te wątpliwości odpowiemy. Będzie też procedowana – jeśli dobrze pamiętam – wraz z projektem ustawy, który został złożony już jakiś czas temu przez pana prezydenta” – zaznaczył. „Wszystko spokojnie pójdzie do przodu” – dodał. […]
„Od marca do czerwca to trzy miesiące. To jest inny moment. Ustawa o obronie ojczyzny, najważniejsza, została uchwalona, więc jest czas na normalne reakcje, również na normalne działania w polskim państwie. Po kilku miesiącach – to jest kwartał od marca do czerwca, jeśli dobrze liczę – jest czas na to, by ta ustawa w końcu wchodziła w życie, zwłaszcza że, jeszcze raz powtarzam: pan prezydent wyraźnie podkreślił, także na Radzie Bezpieczeństwa Narodowego, nie tylko w rozmowie ze mną, że uważa, że jest w niej mnóstwo przepisów, które powinny wejść w życie” – dodał.[…]
Cały artykuł „Lex Czarnek” znowu w Sejmie jako projekt poselski.’Będzie dokładnie to samo, co było w poprzedniej wersji” – TUTAJ
Źródło: www.serwisy.gazetaprawna.pl
20 marca Danuta Sterna zamieściła na swoim blogu kolejny tekst – tym razem z myślą o ukraińskich uczniach w polskich szkołach. Zamieszczamy jedynie jego pierwszą część, gdyż to co najcenniejsze – propozycje graficzne, ilustrujące projekt – najlepiej będzie oglądać na stronie bloga:
Rysunek: Danuta Sterna
OK zeszytu prowadzany przez opiekunów świetlic, nauczycieli wychowawców lub nauczycieli uczniów obcojęzycznych
Propozycja prowadzenia OK zeszytu poza lekcjami w szkole, zarówno dla uczniów w świetlicy, jak i uczniów ukraińskich. We wpisie:
>Opis pomysłu
>List do ucznia po polsku i po ukraińsku
>Wklejki do zeszytu
I.Wrócił temat prowadzenia OK zeszytu poza lekcjami w klasie szkolnej. Do tej pory nie mamy wielu zwolenników prowadzenia OK zeszytu w świetlicy. Ale teraz, gdy przybyło do nas wielu uchodźców z Ukrainy, może to jest pomysł, który można wykorzystać.
Idea jest prosta: zaproponować uczniowi prowadzenie zeszytu na temat, który go interesuje.
Jak to mogłoby wyglądać w świetlicy lub podczas pobytu ucznia ukraińskiego w polskiej szkole?
Nauczycielka lub nauczyciel pyta, co ucznia interesuje i proponuje mu prowadzenie zeszytu na ten temat. W sprawie przedmiotu zainteresowania można porozumieć się z uczniem również w obcym języku np. poprzez tłumacza internetowego, w języku angielskim lub z pomocą mamy lub innego ucznia.
Jeśli uczeń już wybrał to, co chciałby poznać lepiej, to można mu zaproponować prowadzenie OK zeszytu na ten temat. Pierwszym krokiem jest ustalenie – jaki uczeń ma cel, co chciałby poznać, do czego będzie dążył. Następny krok polega na ustaleniu kryteriów sukcesu – z czego uczeń będzie zadowolony, co da mu informację, że cel osiągnął.
Dalej już wszystko zależy od ucznia, jego OK zeszyt należy do niego. Może zamieszczać w nim zdjęcia, materiały, artykuły, rysunki, mapy myśli itd.
Można umówić się z uczniem na stop klatki, w których uczeń pokazuje swój OK zeszyt nauczycielowi lub innemu uczniowi. Oglądający OK zeszyt może dać (jeśli uczeń chce) informacje zwrotną, która powinna zawierać: to co uczeń zrobił dobrze (co udało mu się już wykonać z założonych kryteriów), czego jeszcze nie ma i wskazówki, jak może nad tym pracować. Informacji zwrotnej może udzielać inny uczeń, np. uczniowi mówiącemu po ukraińsku, inny uczeń mówiący w tym języku.
W trakcie prowadzenia OK zeszytu, uczeń zamieszcza w nim refleksję, na temat tego, czego się nauczył, co mu się podobało i to z czym miał trudności.
Warto ustalić ile czasu będzie trwało prowadzenie OK zeszytu, aby można było podsumować pracę i świętować osiągnięte sukcesy.
Wypełniony OK zeszyt jest wspaniałą pamiątka uczenia się.
Warto spróbować z kilku powodów:
>Dziecko samo decyduje o swoim OK zeszycie i dzięki jego prowadzeniu uczy się, że jest sprawczy i samosterowny.
>Pozwala zająć myśli ucznia, sprawami niezwiązanymi bezpośrednio z wojną.
>Nadaje sens uczeniu się.
>Pozwala zająć ucznia, który czuje się obcy w szkole z polskimi dziećmi.
Proponowane podwyżki pozwolą osiągnąć następujące średnie wynagrodzenia:
22 marca 2022 r. został opublikowany w Sejmie projekt nowelizacji Karty Nauczyciela.
“W okresie od dnia 1 maja 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. średnie wynagrodzenie nauczycieli ustalone w sposób określony w art. 30 ust. 3 zwiększa się o 4,4 proc.” – czytamy w kluczowym artykule.
Zgodnie z dokumentem, nauczyciele powinni otrzymać wspomnianą podwyżkę najpóźniej do 30 czerwca br. z wyrównaniem od 1 maja br.
Na wzrost wynagrodzeń nauczycieli od 1 maja br. przeznaczono 1 mld 671 mln zł.
“W związku z powyższym, celem niniejszej ustawy jest zapewnienie nauczycielom podwyżki od dnia 1 maja 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. poprzez zwiększenie średniego wynagrodzenia nauczycieli. Zmiana ta umożliwi jednocześnie podwyższenie od dnia 1 maja 2022 r. wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli oraz dodatków do wynagrodzenia” – czytamy w uzasadnieniu do projektu poselskiego.
Zdaniem ZNP, zawarta w projekcie ustawy podwyżka nie jest satysfakcjonująca dla środowiska.
–To częściowa realizacja postulatów ZNP. Oferowana podwyżka nie uratuje sytuacji w szkołach i nie rozwiąże kryzysu, z jakim się zmagamy. ZNP będzie zabiegał o zdecydowanie większe pieniądze na wzrost wynagrodzeń w oświacie – skomentował Krzysztof Baszczyński, wiceprezes ZG ZNP. […]
Już 23 marca 2022 r o godz. 12.00 odbędzie się pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela – uzasadnia Poseł Lidia Burzyńska. W posiedzeniu weźmie udział przedstawiciel ZNP.
Źródło: www.znp
Więcej o projekcie – we wczorajszym artykule zamieszczonym w „Głosie Nauczycielskim” pt. „Od maja wynagrodzenia nauczycieli wzrosną o 4,4 proc.? Posłowie PiS złożyli w Sejmie projekt ustawy” – TUTAJ
Poselski projekt Ustawy o nowelizacji Karty Nauczyciela, wraz z uzasadnieniem – TUTAJ
Na stronie <PolskieRadio.pl> zamieszczono dziś (22 marca 2022r.)- wzbogaconą o link na Yoy Tube z filmem – informację zatytułowaną „Ilu uczniów z Ukrainy jest w polskich szkołach? Szef MEiN: liczba przyrasta o 10 tys. Dziennie”. Jest to relacja „Rozmowy Dnia”, jaką redaktor Programu I Polskiego Radia Piotr Gociek przeprowadził z ministrem Przemysławem Czarnkiem. Oto jej fragmenty i link do pełnej wersji oraz na You Tube:
–Szacujemy, że ok. 700 tys. osób przekraczających granicę polsko-ukraińską to dzieci w wieku szkolnym. Obecnie w polskich szkołach jest 85 tys. dzieci uchodźców – powiedział w Programie 1 Polskiego Radia minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek. Jak zaznaczył, liczba ta zwiększa się o ok. 10 tys. na dobę. […]
Pytany o liczbę ukraińskich dzieci, przyjętych do polskich szkół, wskazał, że obecnie jest to ok. 85 tys. osób. Podkreślił też, że liczba ta zwiększa się o ok. 10 tys. osób na dobę. Zaznaczył jednocześnie, że najprawdopodobniej nie wszystkie dzieci z Ukrainy zostaną zgłoszone do szkół. – Temu służy rozporządzenie, które zwalnia je z obowiązku szkolonego, jeśli łączą się ze swoimi szkołami na Ukrainie, które prowadzą lekcje zdalne – wyjaśnił.
Przemysław Czarnek powiedział, w jaki sposób będzie wyglądał model edukacji dla dzieci z Ukrainy. – Dzieci polskie będą mogły w normalny sposób kontynuować naukę, a równolegle zaopiekujemy się dziećmi z Ukrainy. Model nauki, jaki przewidujemy, będzie elastyczny – podkreślił. Zaznaczył, że podstawą jest tu nauka języka polskiego.
–180 mln zł przeznaczyliśmy na dodatkowe godziny zajęć z psychologami, które również będą służyć dzieciom uchodźców – dodał minister, podkreślając traumę, z jaką mierzą się dzieci.
Cały materiał „Ilu uczniów z Ukrainy jest w polskich szkołach? Szef MEiN: liczba przyrasta o 10 tys. Dziennie”
– TUTAJ
Plik z filmem na Yoy Tube – TUTAJ
Źródło: www.polskieradio.pl