Dzisiaj proponuję lekturę bardzo obszernego tekstu zatytułowanego „Ile czasu dzieci i młodzież mogą spędzać w mediach społecznościowych?”, jaki został zamieszczony na blogu CEO. Jako że nie jest on krótki – zamieszczam jedynie jego wybrane (subiektywnie) fragmenty i gorąco zachęcam przeczytanie całości – załączam link:

[…]

Po co nam media społecznościowe?

Człowiek jest z natury istotą społeczną i do zdrowego funkcjonowania potrzebuje kontaktu z innymi ludźmi. Jesteśmy wyposażeni w szereg zdolności, aby wchodzić w interakcje z innymi osobami oraz budować relacje interpersonalne. Przynależność do grupy jest ważna na każdym etapie rozwoju. W pierwszym okresie życia jest to rodzina i najbliższe środowisko.

Potrzeba wymiany myśli, uczuć i informacji jest bezsprzecznie wpisana w funkcjonowanie ludzkie i znajduje różne formy wyrazu. Komunikujemy się werbalnie i niewerbalnie, wyrażamy swoje myśli i uczucia poprzez mowę, pismo, sztukę czy rozmaite kody. Umiejętności społeczne, które nabywamy w toku rozwoju, pozwalają nam radzić sobie w interakcjach społecznych i regulować związane z nimi emocje, aby funkcjonować w zdrowiu i zadowoleniu z życia (Goleman, 1997).

W wieku nastoletnim niezwykle ważna staje się przynależność do grupy rówieśniczej. Wraz z rozwojem nowych technologii wykształciły się media społecznościowe (social media, SM). Pojawiły się one mniej więcej ćwierć wieku temu i stopniowo stały się integralną częścią życia ludzi na całym świecie. Korzystają z nich dorośli, młodzież i dzieci. I właśnie grupa najmłodszych użytkowników skupia na sobie najwięcej uwagi ekspertów w dziedzinie zdrowia. Czas spędzany przed ekranami i media społecznościowe to dwa główne problemy zdrowotne dzieci, które martwią ich rodziców i opiekunów (Nagata, Huang, Hur, Li, Helmer, Weinstein, Moreno, 2025).

Okazuje się, że bycie online oraz używanie social mediów i komunikatorów stanowi codzienność polskich nastolatków, korzysta z nich przeważająca część młodzieży (Jachymek, 2023). Kontrowersje budzi fakt, że komunikacja z wykorzystaniem internetu przebiega inaczej niż kontakt na żywo – przede wszystkim odbywa się bez kontroli i nadzoru. Obawy narastają, gdy widzimy, jak dzieci i młodzież ciągnie do social mediów, jak bardzo nieodparta jest to potrzeba.

Dlatego jako dorośli szukamy odpowiedzi na pytanie o zdrową dawkę social mediów dla swoich podopiecznych (Pyżalski, Plichta, Tomczyk, 2026). Specjaliści od zdrowia są zgodni, że dzieci do 6. roku życia są na tyle niedojrzałe, że powinny mieć minimalny kontakt z urządzeniami cyfrowymi i internetem, jednak już w przypadku nastolatków sprawa się komplikuje. A to wskutek dostrzegania zarówno ryzyka, jak i korzyści, które implikuje użytkowanie mediów społecznościowych (WHO, 2024). […]

Oto podtytuły następnych akapitów:

Poszukiwanie dowodów naukowych   […]

Samopoczucie i skrolowanie – gdzie jest skutek, a gdzie przyczyna?   […]

A dalej czytamy:

Zdrowa dawka dla nastolatka

Dobrze wiemy, że większość nastolatków korzysta z mediów społecznościowych codziennie – do kontaktów, rozrywki, nauki, budowania tożsamości i regulowania emocji. Jak donosi „Nature”, w przypadku nastolatków to nie czas ekranowy jest największym zagrożeniem, lecz pozostawienie młodych ludzi samych w świecie wirtualnym (Nature, 2019). To ważna zmiana perspektywy dla rodziców, wychowawców i nauczycieli. Nadal trwa jednak dyskusja, w jakim wieku nastolatki powinny móc zacząć korzystać z mediów społecznościowych. […]

Na świecie coraz więcej państw pracuje nad ustawowymi rozwiązaniami podwyższającymi minimalny wiek korzystania z SM do 15–16. roku życia. A 73% Polaków deklaruje, że jest za wprowadzeniem zakazu używania telefonów w szkołach (Feliksiak, 2025). W związku z tym rośnie odpowiedzialność szkoły we wspieraniu uczniów i uczennic w rozwijaniu zdrowych nawyków cyfrowych.

Co jako dorośli możemy zrobić dla nastolatków?

Eksperci proponują rodzicom i nauczycielom wspieranie młodzieży poprzez mądre towarzyszenie im w sieci, a nie zakazywanie przebywania w niej. Amerykańskie Towarzystwo Pediatryczne wskazuje na użyteczność podejścia 5C (Child, Content, Calm, Crowding Out, Communication) w nauczaniu zdrowego korzystania z social mediów (Nagata i in., 2025).

Podejście 5C dotyczy prowadzenia rozmów z nastolatkami na temat higieny cyfrowej w oparciu o pięć zasad:

>Zrozum, co motywuje dzieci do korzystania z mediów społecznościowych. Być może chcą znaleźć społeczność lub rozrywkę. Zaciekaw się tym.

>Zorientuj się, jakie treści nastolatki oglądają w mediach społecznościowych. Wyjaśniaj im, jak może się różnić jakość czasu spędzanego przed ekranem i które treści są wartościowe, a które – mniej.

>Zwróć uwagę na korzystanie z ekranów przed snem i ucz higieny snu oraz zdrowych sposobów na zaśnięcie. Rozmawiaj o tym, jak bodźcujące jest korzystanie z social mediów, oraz o tym, jak się relaksować.

>Pracuj z nastolatkami nad zrozumieniem, w jaki sposób czas spędzony przed ekranem wypiera inne aktywności. Pomóż im znaleźć zajęcia alternatywne, którymi można by zastąpić social media.

>Utrzymuj bliski kontakt i otwartą komunikację z nastolatkami. Regularnie rozmawiaj z nimi na temat social mediów.

Co możesz zrobić jako nauczyciel lub nauczycielka?

-Nie oceniaj wyłącznie liczby godzin spędzanych online.

-Zapytaj, co młoda osoba robi w sieci i jak się po tym czuje.

-Zwracaj uwagę na niewyspanie, wycofanie, trudności z koncentracją i pogorszenie relacji.

-Ustalaj zasady wspólnie z klasą, zamiast bazować wyłącznie na zakazach.

-Włącz rodziców i szkolnych specjalistów, jeśli widzisz niepokojące zmiany.

Nauczyć świadomego korzystania z mediów społecznościowych

Dla jednych uczniów social media to przestrzeń kontaktu i wsparcia, źródło wiedzy, narzędzie twórczości. Dla innych – źródło stresu, presji i porównań. Aby móc rozpoznać, z czym ma do czynienia dany nastolatek, rodzice i nauczyciele powinni zwracać uwagę na zmiany w funkcjonowaniu dziecka związane z wyraźnym spadkiem koncentracji, zmęczeniem, wycofaniem społecznym czy drażliwością. Warto wtedy poświęcić więcej uwagi na wsparcie, rozmowę i rozpoznanie tego, co dzieje się z młodą osobą i czego doświadcza w swoim życiu online i offline.

Świadomego korzystania z social mediów młodzież można nauczyć – podobnie jak pisania, matematyki czy rozwiązywania konfliktów. Szkoła odgrywa ogromną rolę w budowaniu kompetencji, takich jak utrzymywanie higieny cyfrowej, krytyczne myślenie i świadomość własnych emocji w kontekście korzystania z social mediów. Ponadto wielu ekspertów podkreśla, że szkoła może wykorzystać social media jako narzędzie edukacyjne, np. w przypadku projektów, współpracy czy uczenia odpowiedzialności cyfrowej (Jachymek, 2023).

Media społecznościowe są wynalazkiem, który ma służyć naszym celom oraz odpowiadać na ludzką potrzebę kontaktu, przynależności i relacji społecznych.

Jeśli jest Ci bliskie podejście oparte o relacje, uważność i towarzyszenie uczniom w drodze do zdrowia, program Żyję zdrowo może być naturalnym kolejnym krokiem.

To propozycja dla nauczycieli i wychowawców, którzy chcą budować edukację zdrowotną bez presji i moralizowania – za to z przestrzenią na doświadczenie, rozmowę i refleksję. Program oferuje gotowe scenariusze zajęć, ćwiczenia i projekty, które pomagają młodym ludziom lepiej rozumieć swoje ciało, emocje i potrzeby oraz stopniowo budować zdrowe nawyki.

Dowiedz się więcej na stronie  –   wzmacniajodpornosc.ceo.org.pl.

Cały tekst „Ile czasu dzieci i młodzież mogą spędzać w mediach społecznościowych?”  –  TUTAJ

Źródło:www.ceo.org.pl